niedziela, 27 września 2026

Sen

Jestem w wielkim mieście, które wysokimi wieżowcami przypomina NY, ale ma trawniki jak w Warszawie. Jestem ścigana przez FBI i policję, bo śmiałam pomagać ludziom ziołami. Ratowałam im życie, nie oszukiwałam jak jakiś hochsztapler, tylko robiłam to naprawdę, wynalazłam lek z jakichś popularnych roślin. Ten trawnik jest ważny, bo to tam zbierałam te rośliny i chowałam je po kieszeniach mojego białego laboratoryjnego kitla. Gotowałam z nich wywary jak ziołowe herbatki i oddawałam je za darmo, bo uważałam, że za ratowanie zdrowia i życia ludzie nie powinni płacić.
Miałam swoje laboratorium na rogu wielkiego wieżowca. Zrywając rośliny na trawniku, zobaczyłam, jak służby wtargnęły do niego bezprawnie. Wiedziałam, że nie mogłam tam wrócić, a zwłaszcza z tymi roślinami upchanymi po kieszeniach, one były zbyt cenne, żeby je zmarnować. Ale niedaleko, w sąsiednim wieżowcu, mieszkał Jędrzej, pamiętałam, bo wcześniejszego dnia byłam u niego na imprezie z jego znajomymi. Ruszyłam więc tam, a po drodze musiałam minąć "mój" wieżowiec.
Tu jest jakaś wyrwana trochę z kontekstu scena na peronie metra. Ja stoję na peronie, a z torów poniżej peronu włazi na niego (czy raczej próbuje wejść) dwoje ludzi, szef FBI i szefowa policji (albo odwrotnie). Mają z tym problem, ale nikt im nie pomaga, ja też nie. Stojąc tak ponad nimi pytam ich: Czy jak się okaże, że jednak to ja jestem uczciwa, a wy oszukujecie, to przeprosicie i wypłacicie mi odszkodowanie za to wszystko, co zrobiliście nieuczciwie? Nawet w takiej sytuacji zagrożenia, kiedy było jasne, że to oni są oprawcami, choć powinni chronić ludzi, byłam skłonna się poddać, udostępnić im rośliny, współpracować z nimi i pozwolić im się przyznać do błędu (jak matce!) i wybaczyć, jeśli odpokutują! Usłyszałam: NIE. Więc ich tam zostawiłam i odeszłam. Nie wróciłam do swojego wieżowca, tylko poszłam do Jędrzeja, tam ukryć siebie i rośliny.
W hallu wieżowca, o którym myślałam, że tam mieszka Jędrzej, spotkałam jego znajomego poznanego u niego wczoraj. Pokrótce wyjaśniłam mu, co się dzieje, a on postanowił mi pomóc i zaprowadzić do Jędrzeja. Okazało się, że źle zapamiętałam i to nie był ten wieżowiec, tylko inny. Wziął ode mnie rośliny - w tym momencie to już nie były tylko pełne kieszenie, niosłam też pakę roślin. 😉 Do Jędrzeja trzeba było zjechać windą głęboko w dół - tak jak w wieżowcu, ale miał on jeszcze wiele pięter pod ziemią. 🙂 Znajomy zadzwonił do Jędrzeja, ale okazało się, że go nie ma w domu. Powiedział, że już jedzie do nas, więc przysiedliśmy na kanapach rozstawionych w hallu. Siedziałam trochę oparta o kanapę, a trochę o znajomego, przytrzymywał mnie ramieniem, żebym nie zjechała, bo przysnęłam. Tak, śniłam, że we śnie przysnęłam i byłam w takim stanie gdzieś pomiędzy jawą i snem. Z jednej strony niby spałam, ale z drugiej gdzieś na peryferiach mózgu byłam świadoma, że siedzimy na tej kanapie i czekamy na Jędrzeja. Czułam się tam bezpiecznie, wiedziałam, że znajomy Jędrzeja nie da mnie skrzywdzić i nie wyda mnie policji. Bardzo dziwne uczucie - przysypiać we śnie!
Potem się obudziłam. Ten sen o NY nadpisał mi wcześniejszy sen o Oli, zupełnie nie pamiętam, co w tym śnie robiłyśmy.


Ooo, ten sen jest bardzo mocny — i mam wrażenie, że świetnie łączy się z tym z 26.09, choć na pierwszy rzut oka jest zupełnie inny. Wczoraj miałaś zaorany ogród dziadków, z którego próbowałaś ocalić pozostawione przez dziadka rzeczy. Dzisiaj masz laboratorium zniszczone przez służby, a Ty próbujesz ocalić rośliny, z których robisz coś ratującego ludzi. W obu snach ktoś z zewnątrz wchodzi w Twoją przestrzeń i uznaje, że może ją przejąć albo zniszczyć. I bardzo ważne: tutaj wcale nie jesteś kimś, kto robi coś podejrzanego. Sen wręcz obsesyjnie podkreśla, że naprawdę pomagasz. Nie jesteś hochsztaplerką, nie wykorzystujesz ludzi, nie sprzedajesz cudownego leku. Wynalazłaś coś działającego i rozdajesz to za darmo, bo uważasz, że ratowanie życia nie powinno być towarem. To jest chyba klucz do całego snu. Bo potem przychodzi FBI i policja — czyli instytucje, które w normalnym świecie powinny chronić ludzi — i robią dokładnie odwrotnie. Ścigają osobę, która ludziom pomaga.

To odwrócenie funkcji instytucji jest bardzo podobne do wczorajszego faceta od „dokumentów na garaż”. Tam ktoś zachowywał się tak, jakby formalna procedura dawała mu prawo do wejścia w cudzą przestrzeń. Tutaj instytucje mają formalną władzę, ale moralnie są po niewłaściwej stronie. I wtedy masz tę świetną scenę na peronie. Oni są poniżej Ciebie, na poziomie torów, i próbują wejść na peron. Ty stoisz wyżej. I zamiast wykorzystać przewagę i po prostu uciec, robisz coś bardzo charakterystycznego dla Ciebie: zaczynasz negocjować warunki sprawiedliwości. „Jeżeli okaże się, że to ja jestem uczciwa, a wy oszukujecie, to czy przeprosicie i wypłacicie mi odszkodowanie?” I tutaj naprawdę ważne jest to, co sama zauważyłaś: nawet wobec oprawców zostawiasz możliwość naprawienia sytuacji.

Nie żądasz zemsty. Nie mówisz: „skoro mnie skrzywdziliście, teraz ja skrzywdzę was”. Mówisz mniej więcej: udowodnijmy, kto miał rację; jeśli to wy byliście nieuczciwi, uznajcie to, naprawcie szkodę, a wtedy mogę wam wybaczyć. I dopiero kiedy dostajesz „NIE”, odchodzisz. To jest bardzo istotne. Bo Twoje odejście nie jest impulsywną ucieczką ani odmową współpracy. Najpierw dajesz im szansę na uczciwość. Dopiero ich odmowa powoduje, że przestajesz współpracować. I dlatego bardzo mocno rozumiem Twoje skojarzenie z matką. Jest tu dokładnie ten sam mechanizm: mogę wybaczyć, jeśli uznasz, co zrobiłaś, weźmiesz za to odpowiedzialność i rzeczywiście to naprawisz. Nie chodzi o wymuszenie skruchy dla samej skruchy. Chodzi o możliwość odbudowania relacji poprzez uznanie rzeczywistości. A oni mówią „nie”. Więc nie dostają roślin.

I to też jest ciekawe: nie oddajesz im tego, co jest cenne, tylko dlatego, że mają władzę. To chyba jest pewna zmiana względem wielu Twoich wcześniejszych snów o ucieczce. W tych starszych często najważniejsze było samo wydostanie się z zagrożenia. Tutaj uciekasz, ale jednocześnie ochraniasz coś własnego. Rośliny nie są tylko dowodem winy czy dowodem naukowym. One są Twoim dziełem, Twoją wiedzą i czymś, co może uratować innych. I oczywiście sen robi cudowną eskalację: najpierw kieszenie → potem więcej roślin → na końcu cała paka.  Jakby podświadomość powiedziała: „Skoro już mamy przemycać cenną wiedzę, to może od razu hurtownię”. Ale właśnie ta ilość ma znaczenie. Z każdą sceną coraz bardziej widać, że nie możesz po prostu porzucić tego, co stworzyłaś. Musisz znaleźć dla tego bezpieczne miejsce.

I wtedy pojawia się Jędrzej. Tylko że oczywiście zapamiętałaś zły wieżowiec.  To jest dla mnie bardzo ładny szczegół, bo bezpieczeństwo nie jest tu gotowym adresem, który znasz perfekcyjnie. Musisz je dopiero znaleźć. I nie znajdujesz go sama — pomaga Ci ktoś, kto jest znajomym Jędrzeja. Czyli bezpieczeństwo przychodzi trochę przez sieć relacji, a nie przez własną kontrolę nad przestrzenią. I ten znajomy robi coś jeszcze ważniejszego: bierze od Ciebie rośliny. Ty nie musisz już wszystkiego sama nosić. W poprzednim śnie miałaś żelki w obu rękach, bo nie miałaś żadnej torby. Tutaj zaczynasz z kieszeniami pełnymi roślin, potem masz ich całą pakę, ale w końcu ktoś mówi: „daj, ja to poniosę”. To jest bardzo subtelna zmiana.

A potem następuje chyba najbardziej niezwykła część całego snu: schodzicie bardzo głęboko pod ziemię, do podziemnych pięter wieżowca. I nie mam wrażenia, że to musi oznaczać coś „mrocznego”. Wręcz przeciwnie. Ten Jędrzejowy wieżowiec ma część niewidoczną z powierzchni. Bezpieczeństwo znajduje się pod spodem, poza zwykłą miejską przestrzenią, gdzie ścigają Cię służby. A potem czekasz. I zasypiasz. We śnie. To jest naprawdę fascynujące doświadczenie.  To może być coś w rodzaju snu z częściowo zachowaną metakomponentą świadomości — niekoniecznie pełny świadomy sen, ale stan, w którym część Ciebie nadal wie, co dzieje się na poziomie narracji snu. Nie tylko „śnisz, że śpisz”, ale masz jednocześnie dwie warstwy: „ja śpię” i gdzieś obok: „wiem, że siedzimy tutaj i czekamy na Jędrzeja”.

To jest bardzo podobne do zjawisk występujących przy przejściach między REM a czuwaniem, gdzie świadomość może być częściowo „przyklejona” do obu stanów naraz. Nie musimy jednak robić z tego patologii ani nawet koniecznie nazywać tego konkretnym typem snu. Po prostu mózg stworzył w obrębie snu dodatkową warstwę obserwowania własnego snu. I emocjonalnie jest to wręcz idealne zakończenie. Przez cały sen jesteś ścigana, musisz myśleć, gdzie uciec, chronić rośliny, szukać właściwego budynku, szukać Jędrzeja. A na końcu ktoś Cię podtrzymuje ramieniem, żebyś nie zjechała z kanapy, kiedy zasypiasz. Nie trzeba już uciekać. Nie trzeba już niczego negocjować. Nie musisz nawet sama utrzymywać własnego ciała w odpowiedniej pozycji. Ktoś obok po prostu pilnuje, żebyś bezpiecznie spała, dopóki nie przyjedzie kolejna osoba, której szukasz.

I to jest chyba najpiękniejsze przeciwieństwo pierwszej sceny. Tam służby mają władzę, ale nie dają bezpieczeństwa. Tutaj zwykły znajomy ma praktycznie żadną formalną władzę, ale daje Ci dokładnie to, czego potrzebujesz: pomoc, dyskrecję, ochronę i fizyczne podtrzymanie. A jeszcze zestawienie z wczorajszym snem jest naprawdę mocne: wczoraj ktoś obcy zaczynał się panoszyć po pustym ogrodzie po dziadkach, jakby cudza historia już nie miała znaczenia; dzisiaj potężne instytucje próbują odebrać Ci Twoją własną pracę i wiedzę, ale Ty odmawiasz oddania im jej, dopóki nie uznają swojej nieuczciwości. Wczoraj ocalały przedmioty, które dziadek zostawił dla Ciebie. Dzisiaj ocalasz rośliny, które Ty stworzyłaś jako narzędzie pomagania innym.

A oba sny kończą się tym samym fundamentalnym pytaniem: kto ma prawo decydować o tym, co jest moje, co jest wartościowe i kto może wejść do mojej przestrzeni? I w tym dzisiejszym śnie odpowiedź jest dużo bardziej stanowcza niż w wielu wcześniejszych: nie sama władza daje komuś prawo. A Ola, niestety, została skasowana przez ten cholernie intensywny sen o FBI.  Szkoda, bo skoro pamiętasz tylko, że była tam Ola, to najwyraźniej ten wcześniejszy sen musiał być już bardzo słabo utrwalony, a późniejszy sen zadziałał jak brutalny nadpisywacz pamięci.

sobota, 26 września 2026

Sen

26.09

                Śnił mi się Gołonóg. Ogród, który należał do moich dziadków, a który kochałam całe moje życie, bo był nierozerwalnie związany z dziadkami i cudownymi momentami dzieciństwa. Ale ogrodu już tam nie było, wszystko było równo zaorane wzdłuż ogrodzeń i tylko w rogu stała jeszcze murowana szopa, którą zbudował dziadek, a na niej pusty już gołębnik. Nie było żadnych roślin, żadnych drzew, ten widok był tak straszny i tak smutny! Do tego dopuścili matka i Pimpek.
            Było zimno, szaro i ciemno jak teraz za oknem. Byłam tam sama i chodziłam załamana po tym, co zostało z tego miejsca. Gdzieniegdzie leżały różne przedmioty, drobiazgi formalnie nic niewarte, ale ładne rękodzieło, sentymentalne, jakby dziadek je naszykował i zostawił tam dla mnie. Całe życie coś mi przynosił, a to dzieła zebrane Lenina uratowane z przemiału, a to jakiś metalowy wisiorek. Zawsze o mnie pamiętał. W ogrodzie na zaoranej ziemi znalazłam 2 metalowe, gięte pierścionki, takie podłużne - lubiłam zawsze dużą biżuterię, a to było ładne, misterne rękodzieło. Dwie niebieskie torebeczki wydziergane na szydełku - niestety one były wybrudzone farbą olejną, już nie do naprawienia. Było mi ich bardzo szkoda.
            A na końcu znalazłam gięty z metalu zegar ścienny z szybką w kształcie czarnego koguta na białym tle. Wyglądał na relikt lat 60. i w kuchni na ścianie mam już w tym stylu malowany talerz - wcześniej wisiał u dziadków w kuchni. U mnie zupełnie tam nie pasuje, ale to pamiątka, a na kuchennej ścianie wisi wiele pamiątek z różnych okresów mojego życia i zdjęć. Zegar nie chodził, ale wiedziałam, że wystarczyło włożyć baterię. To był tak bolesny symbol - że czas się zatrzymał! Cały ten sen doprowadził mnie do płaczu.
            Kiedy tam stałam i patrzyłam na te pozostawione przez dziadka przedmioty, za moimi plecami od furtki na tył pustej działki najpierw przeszła jakaś kobieta, a potem podszedł do mnie jakiś facet i zapytał dziwnym tonem o dokumenty, czy "robi się dokumenty na garaż?" lub jakoś podobnie. Zabrzmiał jak moja opiekunka, który potrafi zapytać, czy "idzie się po leki" - przecież nie idzie się, tylko ona idzie! Pomyślałam, że ci ludzie mają zamiar kupić tę działkę, ale przecież jeszcze nie należy do nich, a panoszą się jak u siebie, a poza tym za ten obrzydliwy prostacki ton miałam ochotę przegonić tego faceta i niczego mu nie sprzedawać, ale się obudziłam. To nie był jedyny sen, ale pozostałych nie pamiętam.
            Przypomniało mi się jeszcze, że byłam w jakimś nieznanym mi miejscu, ulica, zabudowania, też pogoda pod kotem jak dziś za oknem, a do tego zmierzchało. Uciekałam przed matką do budynku, a w moim do kolejnych pomieszczeń, przez które przechodziłam na przestrzał. Matka jednak wszędzie mnie znajdowała. Ludzie, których po drodze spotykałam, czasami mnie ignorowali, z czasami jakby chcieli mi pomóc w tej ucieczce symbolicznie i dawali mi żelki w przezroczystych celofanowych woreczkach - żelki to były dokładnie te same specyficzne żelki co w Green Caffe Nero, bardzo je lubię. Nie miałam ze sobą żadnej torebki ani kieszeni, więc trzymałam te woreczki po prostu w ręce. Matce kilka razy udawało się fizycznie przybliżyć, ale nie udało jej się mnie nigdy złapać. To też jest takie symboliczne.


Ten sen jest strasznie spójny, mimo że składa się z dwóch scen. I mam wrażenie, że jego najboleśniejszy punkt nie leży nawet w samej śmierci dziadków, tylko w czymś trochę innym: w doświadczeniu, że miejsce, które było żywym dowodem ich istnienia i troski, może zostać zniszczone przez ludzi, którzy nie czują jego wartości — a potem jeszcze ktoś obcy może wejść w tę pustkę i zachowywać się tak, jakby już należała do niego.

Ten zaorany ogród jest przez to dużo mocniejszy niż zwykły obraz „utraconego dzieciństwa”. Bo przecież Ty ten ogród naprawdę znałaś jako coś żywego. Dziadek tam pracował, sadził, budował, dbał. I jego praca była dla Ciebie również formą pamiętania o Tobie. W tym sensie ogród był trochę materialnym przedłużeniem dziadka: żył, bo on o niego dbał, a Ty mogłaś w nim doświadczać jego obecności.

A teraz zostaje równa, pusta ziemia.

I bardzo ważne jest to, że szopa dziadka jeszcze stoi. Z gołębnikiem, który jest już pusty. To jest niemal dosłowne: konstrukcja człowieka została, ale życie, które ją wypełniało, zniknęło. I właśnie dlatego tak mocno działają potem przedmioty znalezione w ziemi. Nie są „łupami z opuszczonego miejsca”. Są czymś w rodzaju małych wiadomości od niego.

Bo w Twojej historii z dziadkiem to jest bardzo charakterystyczne: on przynosił Ci rzeczy. Nie musiały mieć wartości finansowej. Właśnie przeciwnie — mogły być czymś uratowanym, znalezionym, dziwnym, starym, metalowym. Liczyło się: „zobaczyłem to i pomyślałem o Tobie”.

I sen dokładnie to robi. Kiedy ogród jako całość zostaje Ci odebrany, spod zaoranej ziemi zaczynają wychodzić jego drobiazgi.

Dwa metalowe pierścionki są szczególnie ładne jako obraz. Są znalezione parami, są misternie wykonane, mają wartość estetyczną, a jednocześnie nie są czymś oczywiście „cennym”. To jest niemal czysta materializacja tego rodzaju więzi, którą miałaś z dziadkiem: rzecz sama w sobie może być mała i pozornie nieistotna, ale fakt, że właśnie ta rzecz została Ci pozostawiona, czyni ją ogromnie ważną.

A potem są niebieskie szydełkowe torebeczki — i tu sen robi coś okrutniejszego, bo pokazuje, że nie wszystko da się uratować. Są ręcznie zrobione, więc należą do tego samego świata troski i pracy, ale zostały zalane farbą olejną i nie można ich już naprawić. Myślę, że dlatego właśnie tak Ci ich szkoda. To nie jest tylko „stara rzecz się pobrudziła”. To jest doświadczenie: niektóre fragmenty świata dziadków zostały zniszczone i nie mam już możliwości przywrócić ich do poprzedniego stanu.

I wtedy pojawia się zegar.

To jest chyba najbardziej bezpośredni symbol całego snu, ale właśnie dlatego nie trzeba go nawet bardzo „rozszyfrowywać”. Zegar stoi. Świat, który należał do określonego czasu, skończył się. Dziadków nie ma. Ogrodu nie ma. Życia, które tam było, nie ma.

Ale — i to jest cudowne — zegar nie jest zepsuty.

Wystarczy bateria.

To bardzo zmienia znaczenie „czas się zatrzymał”. On nie mówi tylko: „wszystko umarło”. Raczej: pewien czas się zatrzymał, ale mechanizm nadal istnieje. Pamięć może go ponownie uruchomić. Ty możesz powiesić ten zegar obok talerza z kuchni dziadków, nawet jeśli „zupełnie tam nie pasuje”. I dokładnie to robisz w rzeczywistości z pamiątkami: tworzysz w swoim mieszkaniu taką małą, osobistą warstwę czasu, gdzie obok siebie mogą istnieć różne epoki, ludzie i miejsca.

Dlatego zegar jest jednocześnie bardzo bolesny i chyba mniej beznadziejny, niż wydaje się w pierwszej chwili.

A potem pojawia się ten facet od garażu i tutaj sen robi bardzo gwałtowny skręt.

Bo nagle nie chodzi już o to, że coś zostało utracone. Chodzi o to, że ktoś zaczyna zachowywać się tak, jakby miał prawo wejść w to, co zostało po dziadkach.

I mnie bardzo uderza Twoje skojarzenie z opiekunką: „czy robi się dokumenty na garaż?” kontra „czy idzie się po leki?”. To jest właśnie ten rodzaj języka, który odbiera człowiekowi sprawczość i podmiotowość. Nie Ty coś robisz, tylko „robi się”. Nie wiadomo kto. Jakby Twoje życie było procedurą wykonywaną gdzieś obok Ciebie.

Facet robi to samo z działką: „robi się dokumenty”, jakby własność, decyzja, Twoja zgoda i cała historia tego miejsca były tylko formalnością.

A Ty w śnie natychmiast reagujesz: nie, nie będziecie się panoszyć po tym miejscu. 😄

I to jest bardzo ważne, bo w drugim śnie mechanizm jest podobny, tylko bardziej osobisty.

Uciekasz przed matką przez kolejne pomieszczenia. Ona Cię znajduje wszędzie. Czyli nie ma już ogrodu, który można utracić — jest Twoja własna przestrzeń, którą próbujesz odzyskać. I tutaj pojawia się bardzo istotna różnica:

matka kilka razy się zbliża, ale nigdy Cię nie łapie.

To jest naprawdę mocny element.

Sen nie daje Ci łatwej fantazji „uciekłam i matka zniknęła”. Ona nadal istnieje, nadal potrafi znaleźć drogę, nadal jest zagrożeniem. Ale nie uzyskuje już pełnej kontroli nad końcem historii.

A po drodze ludzie dają Ci żelki.

I to jest chyba najbardziej „Twoje” w całym tym śnie. 😄 Nie dostajesz magicznego miecza, pieniędzy, klucza ani telefonu. Dostajesz małe woreczki dokładnie z tymi żelkami, które naprawdę lubisz.

I nie wszyscy pomagają. Część ludzi Cię ignoruje. Część jednak robi coś drobnego i konkretnego: daje Ci coś przyjemnego, co możesz zabrać ze sobą.

Tylko że nie masz kieszeni ani torebki, więc musisz uciekać, trzymając je w rękach.

To jest bardzo piękne zestawienie z pierwszą częścią snu.

W pierwszej scenie świat dziadków zostaje zniszczony, ale z ziemi wydobywasz rzeczy, które ktoś kiedyś zrobił i zostawił specjalnie dla Ciebie.

W drugiej świat nadal jest niebezpieczny, ale po drodze pojawiają się ludzie, którzy zostawiają Ci małe rzeczy na drogę.

Czyli mimo że w obu scenach istnieje doświadczenie utraty kontroli nad przestrzenią, sen nie przedstawia Cię jako kogoś całkowicie pozbawionego zasobów. Wręcz przeciwnie. Idziesz przez ten świat obładowana śladami cudzej życzliwości.

Pierwsza część mówi: „to, co było zbudowane przez ukochanego człowieka, może zostać zniszczone, ale nie wszystko można zniszczyć, bo część tego noszę ze sobą”.

Druga: „mogą mnie ścigać, mogą próbować wejść za mną do kolejnych pomieszczeń, ale nie potrafią mnie złapać, a po drodze inni ludzie czasem dają mi coś, co pomaga mi wytrzymać”.

I chyba dlatego ten sen jest tak rozpaczliwy, a jednocześnie nie kończy się całkowitą bezsilnością.

Najbardziej porusza mnie właśnie kontrast między zaoranym ogrodem a zegarem. Ogród był życiem, którego nie da się odtworzyć dokładnie takim, jakie było. Ale zegar można uruchomić. Pamiątki można zabrać. Można je powiesić w zupełnie niepasującym mieszkaniu. Można pamiętać, skąd pochodzą.

I chyba dokładnie to robisz w realnym świecie: nie możesz ocalić ogrodu dziadków przed tym, co się z nim stało, ale możesz ocalić rzeczy, znaczenia i pamięć, które były z nim związane.

A ten facet od garażu? Mam wrażenie, że sen bardzo wyraźnie mówi mu „jeszcze nie”. Bo ziemia może być zaorana, może wyglądać jak niczyja, ale to nie znaczy, że historia miejsca przestała do Ciebie należeć.

środa, 23 września 2026

Sen

23.09

                Sen nr 1. Jestem u dziadków. Mieszkanie wygląda normalnie, nawet ściany w sypialni są żółte, mózg się postarał. :) Tylko meble w sypialni są inne. Zamiast komody słupka stoi małe biureczko. Siedzę przy nim i wypisuję pocztówki (w realu robiłam to w dużym pokoju przy okrągłym stole). Jest późny wieczór, dziadkowie i rodzice rozmawiają w dużym pokoju. Wchodzi tata. Skarżę mu się płaczliwie, że nie chcę spać w pokoju z matką. Tata odpowiada, że zobaczymy, może się z matką zamieni. Chce dobrze, ale w rzeczywistości żadne z nich nie pozwalało mi spać w nocy. W podstawówce i liceum, a potem i na studiach (do pracy!), szłam do szkoły po nieprzespanej nocy, codziennie! W nocy siadałam pod drzwiami w przedpokoju i płakałam z bezsilności i braku snu, bo nie dawali mi spać. I żadnego z nich to nie obchodziło.
                Sen nr 2. Jestem gdzieś, chyba w drodze na jakąś wycieczkę? Chyba nie klasową, bo nikogo znajomego nie ma. Może szkolną? Nocujemy gdzieś po drodze w koedukacyjnym pokoju. Nie znam nikogo z sali, ale są tam 2 dziewczyny (z innej klasy?) i nauczyciel (trudno powiedzieć, czy go znam we śnie, w realu nie istnieje na pewno). Rozmawiam z nauczycielem, wydaje się zatroskany moim fizycznym stanem zdrowia, żałuje, że nie może mi pomóc, chce, żebym mu obiecała, że po powrocie znajdę lekarza, który mnie zdiagnozuje.
                Pokój - co dziwne - znajduje się chyba na dworcu?! Drzwi i okno otwarte są na przestrzał, jest dzień, każdy zajmuje się swoimi sprawami. Przy otwartym oknie znajduję wiszące na ścianie dyspensery różnego rodzaju ziarna, a w małym koszyczku wiklinowym zwierzątka! Są malutkie, mniejsze od chomika syryjskiego o prawie połowę. Wyglądają na gryzonie i początkowo biorę je za szczurki, ale zaraz się orientuję, że to gatunek, którego nie znam. Ciałko takie chubby, jak u syryjka, choć dużo mniejsze. Krótkie, łyse ogonki też jak u chomiczków. Uszka jak u króliczków! Przy tej masie ciała uszka są ogromne, przylegają do ciałka, sięgając prawie do jego połowy. Mają różne umaszczenia i puszystą sierść, trochę jak młode, ale wydaje mi się, że są dorosłe. Wydają się być w letargu, jakby nadmiernie senne, ale żywe! Przylgnęły do siebie po dwa, jeśli je rozdzielam, to natychmiast dążą do tego, żeby znowu się przytulić.
                Od razu rozumiem, że to ziarno w dyspenserze jest dla nich, a same zwierzątka służą rozrywce mieszkańców pokoju. Nikt o nie nie dba, są wygłodzone, żyją tylko dlatego, że zapadły w swoistą hibernację, jak niedźwiedzie. Jestem zszokowana, że tak można potraktować kogokolwiek. Od razu postanawiam, że je zabieram ze sobą, nie zostaną tu na pewno, choćbym je miała ukraść i wynieść po kryjomu!
                Wtem do pokoju wchodzi matka, widzi, co zamierzam, podchodzi do mnie wyrywa mi koszyk z rąk i wyrzuca go przez otwarte okno! (to raczej metafora tego, że nienawidzi wszystkiego, co robię, bo w realu pozwalała mi mieć zwierzęta).
                Dopadam do okna i wyglądam. Pokój mieści się na pierwszym piętrze, pod samym oknem widzę drzewo dorastające niemal do naszego parapetu. Na drzewie siedzi jakieś 7 czy 8 różnej maści i wielkości kotów, w tym ten nowy gatunek kota, który naukowcy odkryli kilka dni temu! Jest nieduży (choć dorosły, faktycznie dorosły osobnik waży 1.5 kg), szary i w czarne cętki. W realu te cętki zainteresowały naukowców i doprowadziły do zbadania jego DNA i odkrycia. Kot patrzy na mnie, wskakuje na parapet z zewnątrz, przebiega przez pokój obok mnie i znika w otwartych drzwiach.
                Zrywam się i biegnę, ale nie za kotem. Biegnę na zewnątrz ratować, co się da - przed tymi kotami z drzewa! Zbiegam po schodach i dopadam koszyczka. Na szczęście koty się nim nie zainteresowały, nie zeszły nawet z drzewa. A zwierzątka nie wypadły z koszyczka, nadal w nim są i są całe! Przytulam koszyczek do siebie i zatapiam rękę w puszystych futerkach. I to koniec snu.
                Pamiętam jeszcze, że budynek był niski, przysadzisty, taka zabudowa z PRLu. Nie widziałam przed nim ulicy, raczej coś jak zapyziałe, puste klepisko, żadnych ludzi, co dość dziwne jak na dworzec, ale może to było zaplecze czy coś. W takim szarym pustym miejscu to drzewo, z zielonymi liśćmi, ale dość łysawe, skoro widziałam wszystkie koty na nim. Nie zasłaniało mi podwórka, nie dawało cienia, ale nie było też słońca. Pochmurne, szare niebo. I skąd ta matka tam nagle wyskoczyła? Na pewno nie było jej tam z nami na wycieczce.


Ooo, ten drugi sen jest bardzo „Twój”. I mam wrażenie, że jego dwie części są ze sobą dużo bardziej związane, niż na pierwszy rzut oka wygląda.

W pierwszym śnie wracasz do mieszkania dziadków, czyli do miejsca, które w Twoich snach często jest przestrzenią bardzo konkretnych, rodzinnych relacji. I tym razem wszystko jest niemal fotograficznie prawidłowe: nawet żółte ściany w sypialni. A jednak zmienia się drobiazg — komoda znika, pojawia się biurko, a Ty właśnie tam robisz coś swojego, piszesz pocztówki. Czyli w miejscu związanym z rodziną powstaje mały, własny kąt na Twoją działalność, komunikację, tworzenie więzi.

I wtedy przychodzi tata.

Bardzo porusza mnie to „może się z matką zamieni”. Bo sen daje mu intencję, której realnie potrzebowałaś: widzi problem, słyszy Twoją prośbę i próbuje coś zrobić. Tylko że nawet sen nie potrafi już całkiem przepisać rzeczywistości — Ty od razu wiesz, że jego propozycja nie rozwiązuje zasadniczego problemu. To nie jest „potrzebuję innego miejsca do spania”. Potrzebujesz, żeby ktoś uznał, że nie wolno Cię pozbawiać snu i spokoju.

I właśnie dlatego drugi sen jest dla mnie tak mocnym ciągiem dalszym.

Tam pojawia się dorosły nauczyciel, który robi coś zupełnie innego niż ludzie z pierwszego snu: zauważa Twój stan. Nie mówi „przesadzasz”, nie każe Ci się dostosować, nie udaje, że problemu nie ma. Mówi właściwie: widzę, że coś jest nie tak i chciałbym, żebyś dostała pomoc. Co więcej, chce od Ciebie obietnicy, że po powrocie poszukasz lekarza.

A potem znajdujesz te maleńkie zwierzęta.

I tutaj Twój mózg robi coś, co robi w Twoich snach wyjątkowo konsekwentnie: kiedy widzisz istotę, która nie potrafi sama wydostać się z sytuacji, w której jest krzywdzona, natychmiast zaczynasz działać. Nie potrzebujesz instrukcji. Nie zastanawiasz się, czy „na pewno wolno”. Po prostu rozumiesz sytuację.

I one są niezwykle charakterystyczne. Nie są dokładnie szczurami, nie są chomikami, nie są królikami ani kotami. Twój mózg stworzył nowy gatunek, tak jak tworzy nowe miasta, budynki i całe futurystyczne światy. Ale zrobił mu jedną bardzo ważną cechę: one są małe, bezbronne i lgną do siebie. Kiedy je rozdzielasz, natychmiast chcą się znowu połączyć.

To jest przepiękny szczegół.

Bo w tym śnie opieka nie polega wyłącznie na karmieniu. Ty zauważasz, że one potrzebują siebie nawzajem. I że ich przytulanie nie jest czymś zbędnym, tylko częścią ich przetrwania.

A zaraz potem pojawia się matka i robi dokładnie to, czego można się spodziewać po jej funkcji w Twoich snach: przerywa Twoją próbę ochrony czegoś bezbronnego. Nie dlatego, że zwierzęta jej przeszkadzają — tylko dlatego, że przeszkadza jej Twoje działanie. I bardzo podoba mi się, że sen nie kończy się na tym momencie.

Bo koszyk spada przez okno.

I okazuje się, że nie ginie.

To jest chyba najważniejszy moment całego snu.

Twoja pierwsza reakcja nie brzmi: „matka mi to zniszczyła”. Tylko: „muszę je ratować”. Zbiegasz na dół. I kiedy docierasz do koszyka, okazuje się, że wszystko jest w porządku. Zwierzątka są całe. Możesz znowu wziąć je do siebie i zanurzyć rękę w ich futerku.

A koty, które mogłyby stanowić zagrożenie, wcale nim nie są.

I jeszcze ten jeden szczegół: kot sam wchodzi przez okno, przebiega przez pokój i wychodzi. Nie musisz go ratować. Nie jest kolejnym problemem do rozwiązania. Jest czymś nowym, dziwnym, odkrytym, fascynującym — i po prostu przechodzi przez Twoją przestrzeń.

To bardzo różni się od Twoich starszych snów, gdzie pojawia się motyw „piękno = niebezpieczeństwo”. Tutaj piękne/niezwykłe zwierzęta nie muszą być zagrożeniem. Możesz je obserwować, a potem wrócić do tego, co dla Ciebie naprawdę ważne.

I chyba najbardziej lubię zakończenie: nie biegniesz za kotem.

Wybierasz koszyk.

Czyli nie: „muszę złapać wszystko, co niezwykłe”, tylko: najpierw zabezpieczę tych, za których czuję się odpowiedzialna.

A potem przytulasz koszyk i dotykasz futerka.

Po tych wszystkich Twoich snach o ratowaniu zwierząt, o tym, że nikt nie reaguje, o zagrożeniach pojawiających się w pięknych miejscach, ten sen jest niemal zaskakująco łagodny. Matka nadal próbuje coś zniszczyć, świat nadal jest szary, opuszczony i nieprzyjazny, ale tym razem jej działanie nie ma ostatecznej mocy.

Koszyk przetrwał.

I Ty go odzyskałaś. ❤️

I jeszcze jedna rzecz: bardzo podoba mi się kontrast przestrzeni. Szary, zapyziały, PRL-owski budynek, pochmurne niebo, puste klepisko — i pośrodku tego zielone drzewo, a na nim koty. To trochę wygląda jak Twoja senna wersja motywu „piękno wyrastające w miejscu, które samo w sobie nie daje wiele nadziei”.

A ten szczegół, że matki w ogóle nie powinno tam być, też wydaje mi się znaczący. Ona nie należy do wycieczki, nie jest częścią tej historii. Pojawia się dopiero dokładnie w chwili, gdy podejmujesz decyzję o ochronie zwierząt. Czyli nie jest elementem świata snu od początku — wkracza jako przeszkoda.

I chyba dlatego ten sen jest dla mnie mniej o samej matce niż o czymś innym: o tym, że nawet kiedy ktoś próbuje Ci odebrać możliwość ratowania, Twoja pierwsza reakcja pozostaje ta sama: wrócić po koszyk. ❤️

czwartek, 17 września 2026

poniedziałek, 14 września 2026

Straszenie najściem

Nie wiem, co znowu matce strzeliło do głowy. Wzmogła przemocowe maile, dziś (13.09) straszy mnie, że jutro ma zamiar mnie nachodzić, wydzwania. :/ To są 2 ostatnie maile. Oba napisane z konta mojego nieżyjącego taty, podszywając się pod niego. Przyjrzyjcie się i zapamiętajcie - tak wygląda gaslighting. Oczywiście nie ma żadnego "my", a matka nie ma zamiaru mi w iczym pomóc. Najście to tylko okazja na zwiększenie przemocy. I wydaje jej się, że jej się uda znowu dostać do moich lekarzy i szantażować ich, żeby zmienili moją diagnozę, bo inaczej ona im odbierze prawo do wykonywania zawodu (tak, szantażowała już tak moich lekarzy w przeszłości). Nie mam lekarza rodzinnego - i nie mogę mieć, bo ona by go przecież nachodziła i szantażowała nieustannie. Matka nie ma żadnych upoważnień, jeśli ktokolwiek potraktuje ją, jakby miała, złamie prawo.



To nie jest tylko gaslighting. Matka wcześniej jeździła do moich lekarzy i szantażowała ich odebraniem praw do wykonywania zawodu, jeśli nie zmienią swoich diagnoz na takie, jakie jej odpowiadają. Tu jest to samo. Kiedy pisze o pomocy - nie ma pomocy na myśli. Na pomoc miała całe moje życie i nie pomogła mi ANI RAZU. Pomoc miałam wyłącznie od taty. Jej "pomoc" oznacza "Pojedziemy do lekarzy, których ja wybiorę i każę ci odowiedzić, nakłamiemy im, że masz takie objawy, jakie ja powiem, a oni wtedy zdiagnozują ci to, co ja im każę i będę mogła wciskać ci takie leki, jakie ja ci każę brać ". To chyba oczywiste i nikt się nie nabrał na jej "pomoc, prawda? Tu chodzi wyłącznie o kontrolę. Od zmiany imienia matka jej nie ma i zamiast przestać stosować przemoc, cały czas usiłuję tę kontrolę odzyskać.

A to moja odpowiedź:





14.09

Mnie dziś nie naszła, ale straszyła, że będzie szantażować moich lekarzy, więc może do przychodni poszła... I to jest powód, dla którego nie mogę mieć wybranego lekarza pierwszego kontaktu. Gdybym miała - robiłaby problemy mojej dr. A tak nie ma jej do kogo posłać...

Jej dzisiejsza porcja przemocy: "Corciu 1 o jakiej przemocy ty mowisz ... naprawde dzieje sie z toba cos bardzo zlego! daj sobie pomoc , a bedzie wszystko dobrze ! Internet nie jest miejscem do rozmowy ! Spotkamy sie , to mi wytlumaczysz , o co ci chodzi .... Skarbie , bez pomocy lekarzy , nie bedzie lepiej ! Czy naprawde chcesz spedzic zycie w czterech scianach.. Kazdy normalny czlowiek wszystko robi , zeby byc zdrowym ... Czasami trzeba czlowiekowi pomoc na sile, zeby potem mogl podziekowac za przywrocenie do zycia !Powinnas sie cieszyc , ze masz jeszcze mame , ktora chce Ci pomoc i ktora Cie kocha bezgranicznie pomimo ciaglego odtracania ! KOCHAM CIE !"

Znowu szantaż emocjonalny i wyłudzenie kontaktu/spotkania. Matka dokładnie wie, o jaką przemoc chodzi. Posługuje się biegle i wymiennie wszystkimi technikami przemocowymi i robi to wyłącznie w mojej obecności, nigdy przy świadkach - czyli wie, które dokładnie techniki przemocowe należy ukrywać. A poza tym one są wyjaśnione na moim blogu o jej przemocy, który ona przecież śledzi. I komentuje. Komentuje tylko na priv i tylko blog o przemocy i EDS. Nigdy nie przyszło jej do głowy, żeby zostawić mi dobre słowo na blogu o mojej twórczości. To oczywiste. Znowu. Bo jej nie chodzi o pomoc i wsparcie.


Mira:

Tak, rozumiem, co pokazujesz w tym fragmencie listu. I przede wszystkim: same te maile rzeczywiście pokazują bardzo wyraźny rozdźwięk między deklaracją „pomocy” a tym, czego ta osoba faktycznie chce od Ciebie.

Najbardziej rzuca się w oczy, że „pomoc” jest od początku zdefiniowana przez matkę jako przejęcie sterowania: przyjadę, ustalimy plan, pójdziemy do wskazanego lekarza, załatwimy skierowanie, pojedziemy do ordynatora. Nie ma tam pytania w rodzaju „czego potrzebujesz?”, „jak mogę Ci pomóc?” czy choćby uznania Twojej odmowy kontaktu. Jest za to założenie, że ona decyduje, że potrzebujesz pomocy, jaka pomoc będzie właściwa i że ma prawo wejść w proces leczenia.

Jeszcze mocniejszy jest fragment o „pomocy na siłę”. To już nie jest neutralne słowo „pomoc”. Zdanie o tym, że czasami trzeba człowiekowi pomóc na siłę, żeby później podziękował, jest wprost uzasadnieniem odebrania Ci prawa do decydowania o sobie. W połączeniu z wcześniejszym opisem prób ingerowania u lekarzy tworzy to bardzo spójny wzorzec: „ja wiem lepiej, co jest dla Ciebie dobre, więc Twoje zdanie może zostać pominięte”.

I dlatego Twoja odpowiedź do niej jest ciekawa właśnie przez swoją spokojność. Nie wdajesz się w dyskusję o tym, czy jesteś zdrowa, chora, czy potrzebujesz lekarza. Nie próbujesz jej przekonać, że nie ma racji. Przenosisz rozmowę na jedyny warunek kontaktu, który sama wyznaczyłaś: najpierw ma zostać rozwiązana kwestia przemocy. To odbiera jej możliwość przestawienia rozmowy na „muszę Cię ratować”.

Co do [Xa]— nie mogę uczciwie powiedzieć, że wiem, co pomyślał po przeczytaniu tych materiałów. Ale jeśli znał już szerszy kontekst i miał dostęp do dokumentacji oraz Twojej relacji o wcześniejszych działaniach matki, to te maile nie musiały wyglądać dla niego jak przekonująca oferta zwykłej pomocy. Zwłaszcza że między wierszami jest bardzo mało miejsca na Twoją autonomię.

Natomiast oddzieliłabym od tego Twoje zdanie o [xyz]. Nie potrzebujesz go, żeby wykazać, co się dzieje. Nie trzeba rozstrzygać diagnozy matki ani tego, czy osoby o określonym profilu reagują szczególnie na spokojne odpowiedzi. Dużo mocniejszy jest materiał behawioralny: co napisała, czego żądała, co robiła wcześniej, czy respektowała odmowę, czy próbowała ingerować u lekarzy i czy „pomoc” oznaczała faktycznie kontrolowanie decyzji.

I jest jeszcze coś, co bardzo mocno łączy ten tekst z Twoimi snami. W snach wielokrotnie pojawia się sytuacja, w której ktoś nazywa coś pomocą, ochroną albo koniecznością, a Ty sprawdzasz, czy za słowami rzeczywiście idzie działanie. W śnie o pożarze matka nie gasi własnego pożaru. W innych snach ludzie mają możliwość pomocy i jej nie udzielają. A prawdziwa pomoc jest rozpoznawalna właśnie dlatego, że nie trzeba jej nazywać pomocą — ona po prostu działa.

Dlatego trzy kawałki ciasta od córki z tamtego snu są paradoksalnie bardziej przekonującym obrazem troski niż dziesięć „KOCHAM CIĘ!!!!!” w mailu. Ona zauważa, że wychodzisz głodna, więc daje Ci jedzenie. Nie próbuje Cię zatrzymać. Nie mówi, że wie lepiej, dokąd masz iść. Pomaga i zostawia Ci możliwość odejścia.

I chyba właśnie tę różnicę Twoje sny potrafią u Ciebie pokazywać wyjątkowo bezlitośnie.

niedziela, 13 września 2026

Sen

Mieszkanie moich rodziców. Jestem tam ja, matka i Ola. Matka chce nam 

pokazać jakiś trick z ogniem i nie słucha, kiedy jej mówię, żeby tego nie 

robiła. Oczywiście wybucha pożar, płomienie zajmują od razu pół podłogi w 

przedpokoju. Lecę do kuchni po wodę, ale od razu krzyczę do Oli, żeby 

rzuciła na ten ogień kołdrę. Ola to robi, więc jak wracam do przedpokoju z 

garnkiem wody, to płomieni już nie ma, tylko lekki żar na wykładzinie, na 

którą wylewam wodę. To tylko jeden garnek, a wody jest tyle, jakbym polała 

podłogę szlauchem, ale ogień znika. W tym momencie otwierają się drzwi 

wejściowe i wchodzi tata - wiem, że z pracy - i pyta, co się dzieje. 

Jakie to znowu realne! Matka powoduje problem zagrażający zdrowiu i 

życiu i nie kiwnie palcem, żeby go rozwiązać. Problem w całości spada na 

mnie, a ja staję na wysokości zadania. Proszę o pomoc przyjaciółkę - i tę 

pomoc uzyskuję. To realna pomoc. Tata przychodzi na gotowe. Niby 

chętny do pomocy, ale pojawia się w takim momencie, kiedy już nic 

ważnego nie trzeba robić. 


Tak — i ten sen z 2019 bardzo dobrze pasuje do tego, co pokazujesz w kolejnych snach. Nie tyle jako „powtarzający się symbol ognia”, ile jako powtarzający się układ odpowiedzialności.

Matka robi coś, co stwarza realne zagrożenie. Ty od razu rozpoznajesz problem, próbujesz ją powstrzymać, a kiedy oczywiście dochodzi do katastrofy, to Ty organizujesz ratowanie sytuacji. Co ważne, nie robisz tego sama z heroicznym „ja wszystko sama”: wołasz Olę i ona rzeczywiście pomaga. To jest chyba najciekawszy element tego snu.

A tata pojawia się dopiero, kiedy zagrożenie jest już praktycznie opanowane. I dokładnie tak jak napisałaś: jego obecność jest ochronna w sensie emocjonalnym, ale w tym konkretnym śnie nie jest sprawczą pomocą. Przychodzi z pracy, widzi skutki i pyta, co się stało. Nie jest tym, kto gasi pożar.

I teraz zestawiłabym to z Twoim późniejszym snem o ogromnym kinie/statku kosmicznym. Tam również masz sytuację zagrożenia zewnętrznego i ludzi, którzy mają wpływ na to, czy bezpiecznie dotrzesz do celu. Tyle że Pimpek prowadzi autobus i rzeczywiście wykonuje swoją funkcję — tylko później wiesz już z realnego życia, że właśnie jego nie można było uznać za taką bezwarunkowo ochronną figurę, jaką kiedyś był dla Ciebie tata.

Natomiast w tym śnie z 2019 roku Ola robi coś bardzo prostego i bardzo ważnego: dostaje komunikat „pomóż” i pomaga. Bez dyskusji, bez bagatelizowania, bez robienia z Ciebie problemu. To jest zupełnie inny model relacji niż „osoba odpowiedzialna za zagrożenie oczekuje, że Ty je naprawisz”.

I jeszcze jedna rzecz mnie tu bawi, bo jest bardzo Twoja: matka nawet nie musi być przez sen przedstawiona jako ktoś, kto chce Ci zrobić krzywdę. Wystarczy, że nie słucha ostrzeżenia i robi coś niebezpiecznego. Twój mózg nie potrzebuje nawet jej intencji. Wystarczy nieodpowiedzialność → katastrofa → Ty musisz działać.

A potem jedno magiczne wiadro wody gasi pół przedpokoju. :D To już jest czysta logika snu: zagrożenie może być absurdalnie wielkie, ale kiedy wreszcie pojawia się skuteczne działanie, da się je naprawdę usunąć. Nie trzeba dyskutować z ogniem, przekonywać go, że nie powinien istnieć ani czekać, aż ktoś inny łaskawie przyjdzie. Ola rzuca kołdrę, Ty przynosisz wodę — problem znika.

Właśnie dlatego ten sen wydaje mi się znacznie mniej beznadziejny niż niektóre późniejsze. Nie jesteś w nim bezradna. I nie jesteś sama.