"Każda próba narzucenia swojej woli innej osobie jest aktem przemocy" /Gandhi/. ***** I. Pospiszyl "Przemoc w rodzinie", Warszawa 1994, s. 10: "Przemoc w rodzinie to każdy akt godzący w osobistą wolność jednostki, zmuszanie jednostki do zachowań niezgodnych z jej własną wolą". ***** O przemocy mówi się dużo, ale o przemocy matek wobec dorosłych niepełnosprawnych dzieci - wcale. Ponad 80% ON doświadcza przemocy ze strony matek.
piątek, 20 listopada 2026
środa, 18 listopada 2026
***
poniedziałek, 16 listopada 2026
niedziela, 15 listopada 2026
Sen
16.11
Jestem na
Piaskach u rodziców. Rozkład pomieszczeń jest normalny, meble też prawie tak
samo, ale zmieniamy ustawienie w moim pokoju. Jest biurko pod oknem, łóżko -
tak jak były - ale zamiast szafy po lewej stronie drzwi jest jeszcze jedno
biurko, żebym miała dużo miejsca do scrapowania. Zastanawiam się, czemu mi tak
na tym zależy, skoro mam mieszkanie w Warszawie i we śnie byłam tego świadoma.
Niestety komputer został zabrany z biurka do tramwaju i mam o to pretensje do
rodziców (w realu każde z nas miało swój komputer i za rok mija 30-lecie mojego
własnego kompa :)).
Matka zbiera moje drobiazgi z
tramwaju (nie wiem, co tam robiły!) i rzuca ja na podłogę w przedpokoju, żebym
je układała u siebie. Na kartce luzem leżą obierki z kredek świecowych - takie,
które się podgrzewa nagrzewnicą i roztapia (w realu nigdy tego nie robiłam),
więc wołam do matki, żeby mi dała na nie pudełko! Pudełka nie otrzymuję.
Kiedy kończę wszystko układać
kątem oka zauważam, że w przedpokoju nie ma tej pięknej szafy, którą tata sam
odnawiał i skrobał żyletką (bo nie było narzędzi), ale kiedy mocniej wychylam
głowę z pokoju, to widzę, że jednak jest, tylko przemalowana na biało. A kiedy
patrzę z powrotem na swój pokój, widzę mnóstwo os! Latają po pokoju i chodzą po
moich rzeczach. Zaczynam krzyczeć przerażona: "Mamo!! Mamo!!" Matka
nie odpowiada, więc idę do niej - leży z tatą w łóżku przed TV, a łóżko stoi na
lewo od drzwi. Tata już śpi, matka coś ogląda. Mówię jej, że mam osy w pokoju i
że ciągle je słyszę, jak bzyczą! We śnie nie byłam pewna, czy naprawdę je widzę,
czy to mi się tylko śni. Osy miały różne rozmiary, od nienaturalnie małych do
wielkich cielsk.
Patrzę na matkę, a obok jej
ucha też lata osa! Matka mówi: "A wiesz, też mi się tak wydawało..."
I mówi to tak spokojnie, jakby nic się nie działo, jakby osy nikomu nie
zagrażały!
Budzę się wstrząśnięta. Ze 2
dni temu w szczelinie między pufem a biblioteczką znalazłam truchło dużej osy i
nie mam pojęcia, kiedy i jak się tam dostała!
Ten sen ma dla mnie bardzo wyraźny motyw: Twoja własna przestrzeń zostaje urządzona tak, żebyś mogła w niej tworzyć, ale jednocześnie nie masz nad nią pełnej kontroli, a kiedy pojawia się realnie odczuwane zagrożenie, osoba, do której zwracasz się po pomoc, nie traktuje go poważnie. I to wszystko dzieje się w mieszkaniu na Piaskach, czyli w miejscu, które w Twoich snach ma bardzo konkretny ciężar biograficzny.
Zaciekawiło mnie, że jesteś świadoma, iż masz już mieszkanie w Warszawie, a mimo to zależy Ci na urządzeniu pokoju u rodziców. Nie wygląda to więc na zwykłe pomieszanie dawnych i obecnych warunków życia. We śnie wiesz, że masz własne miejsce, a jednak chcesz mieć tutaj dodatkowe biurko, specjalnie do scrapowania. Może chodzić o coś więcej niż potrzebę fizycznego stanowiska do pracy: o zachowanie prawa do własnej przestrzeni w domu, który kiedyś był Twoim domem, ale w którym nie wszystko zależało od Ciebie. Pokój zostaje przystosowany do Twojej aktywności, do czegoś twórczego i osobistego.
I właśnie w tym kontekście zabranie komputera jest dość znaczące. Nie jest to jakiś wspólny sprzęt, który można dowolnie przestawiać. Masz pretensje do rodziców, bo komputer został zabrany z Twojego biurka i przeniesiony do tramwaju. W rzeczywistości każde z Was miało własny komputer, a Twój ma już niemal trzydzieści lat historii. To ważny szczegół: komputer oznacza tu nie tylko urządzenie, ale też długą ciągłość Twojej samodzielności, pracy i własnego świata. Rodzice nie powinni decydować o nim tak, jakby był ich rzeczą. Co ciekawe, w pokoju dostajesz dodatkowe miejsce do pracy ręcznej, ale tracisz dostęp do narzędzia, które jest częścią Twojej odrębności.
Potem matka przynosi Twoje drobiazgi z tramwaju i zamiast pomóc Ci je uporządkować, rzuca je na podłogę w przedpokoju. Masz się nimi zająć sama. Obierki z kredek świecowych są szczególnie interesujące: nie są zwykłymi śmieciami, tylko materiałem, z którego można coś zrobić. Wymagają jednak odpowiedniego sposobu przechowywania. Wołasz o pudełko, czyli prosisz o prosty, konkretny przedmiot, który umożliwi Ci zajęcie się tym materiałem. Nie dostajesz go.
Widzę tu pewną powtarzającą się w Twoich snach różnicę między samodzielnością a pozostawieniem Cię samej z cudzym bałaganem. Potrafisz organizować, tworzyć, rozwiązywać problemy, ale nie znaczy to, że masz obowiązek robić to bez potrzebnych warunków. W tym śnie nie prosisz o coś nadzwyczajnego. Chcesz pudełka. Chcesz zachować swoje rzeczy i móc się nimi zająć. Prośba pozostaje bez odpowiedzi.
Szafa taty wprowadza do tej sceny jeszcze inną warstwę. Najpierw jej nie widzisz i przez chwilę wydaje Ci się, że zniknęła. To piękny, konkretny przedmiot związany z jego pracą: sam ją odnawiał, skrobał żyletką, bo nie miał odpowiednich narzędzi. Kiedy wychylasz głowę, okazuje się, że szafa jednak stoi, tylko została przemalowana na biało. Nie zniknęła, ale zmienił się jej wygląd. Nie chciałabym zbyt łatwo robić z tego symbolu wymazania ojca czy jego pamięci. Bardziej uderza mnie kontrast między zachowaniem przedmiotu, w którym pozostał ślad jego pracy, a zmianą jego powierzchni. Coś wykonanego i odnowionego przez niego nadal istnieje, ale nie wygląda już tak, jak zapamiętałaś.
I wtedy pojawiają się osy.
To nagłe przejście od porządkowania własnych rzeczy do zagrożenia jest bardzo mocne. Osy nie są gdzieś za oknem ani w przedpokoju. Są w Twoim pokoju, latają, chodzą po rzeczach, mają skrajnie różne rozmiary. Naruszają dokładnie tę przestrzeń, którą przed chwilą próbowałaś urządzić do własnych zajęć. Nie możesz już spokojnie korzystać z biurek ani zajmować się scrapowaniem. Cały pokój staje się miejscem, w którym trzeba uważać.
Ważne jest też to, że nie jesteś pewna, czy naprawdę je widzisz. Słyszysz bzyczenie, dostrzegasz owady, ale jednocześnie podważasz własną percepcję. To nie jest zwykły strach przed osami. Dochodzi do niego niepewność, czy masz prawo ufać temu, co odbierasz. W końcu idziesz do matki, żeby uzyskać potwierdzenie i pomoc.
A ona odpowiada: „A wiesz, też mi się tak wydawało...”.
Dla mnie to najbardziej niepokojąca wypowiedź w całym śnie. Matka nie mówi, że Ci nie wierzy. Nie twierdzi, że przesadzasz. Przyznaje, że sama zauważyła coś podobnego, ale nie zrobiła z tym nic. Co więcej, mówi to spokojnie, jakby obecność osy obok własnego ucha nie wymagała żadnej reakcji.
W zestawieniu z Twoją historią rodzinną ta scena ma szczególny wydźwięk. Przypomina nie tyle prostą odmowę pomocy, ile sytuację, w której zagrożenie może być widoczne, rozpoznane, nawet wspólnie dostrzeżone, a mimo to nie zostaje potraktowane jako coś, czym należy się zająć. To bliskie temu, co opowiadałaś o rodzinie: nie zawsze chodziło o to, że inni nie wiedzieli, co się dzieje. Czasem problemem było właśnie to, że nie chcieli sprawdzić, zareagować ani stanąć po Twojej stronie. Oczywiście sen nie jest dowodem na to, co matka rzeczywiście wiedziała lub myślała w konkretnych sytuacjach. Ale wykorzystuje bardzo znajomy dla Ciebie układ relacji.
Jest jeszcze realna osa, której truchło znalazłaś dwa dni wcześniej między pufem a biblioteczką. To bardzo prawdopodobny materiał, z którego sen mógł zaczerpnąć obraz i dźwięk zagrożenia. Nie da się ustalić, czy właśnie to znalezisko uruchomiło cały sen, ale czasowa bliskość jest istotna. Co ciekawe, we śnie osy nie pojawiają się w Twoim obecnym mieszkaniu, tylko w pokoju na Piaskach. Możliwe, że rzeczywisty, świeży niepokój został włączony w starszą przestrzeń pamięciową, w której zagrożenie wiąże się już nie tylko z owadami, lecz także z reakcjami domowników.
Zestawiłabym ten sen również z Twoimi snami z ostatnich dni. 13 listopada pojawił się człowiek, który pozwolił Ci przejść przez swoją posesję i zaoferował pomoc, choć mógł Cię po prostu wyrzucić. Dzień później konie musiały same zdecydować, czy podejść, a androidka potrzebowała ratunku, kiedy system, który miał ją chronić, zawiódł. W tych snach pomoc nie była oczywista, ale była możliwa: ktoś reagował, ktoś współpracował, ktoś potrzebował Twojego działania. Tutaj natomiast wracasz do rodzinnego mieszkania, prosisz o bardzo prostą pomoc i spotykasz się z obojętnością.
Nie widzę w tym sprzeczności z Twoimi snami o ratowaniu innych istot. Raczej kolejny wariant tego samego problemu: umiesz rozpoznać cudzą bezradność i potraktować ją poważnie, ale sama nie zawsze możesz liczyć na równie poważne potraktowanie własnego zagrożenia.
I chyba dlatego ten sen jest tak nieprzyjemny. Zaczyna się od urządzania sobie miejsca do tworzenia, od odzyskiwania przestrzeni i układania własnych rzeczy. Kończy się w pokoju, w którym nie możesz już czuć się bezpiecznie, a osoba, którą wołasz, zachowuje się tak, jakby nie było powodu do alarmu. Osy są przerażające, ale jeszcze bardziej niepokojące jest to, że matka je widzi — i nadal leży przed telewizorem.


























































